Opłata przekształceniowa w Polsce — czym jest i kogo dotyczy
Podatek od nieruchomości w Polsce — pojęcie znane. Ale czy wiedzieliście, że istnieje też opłata przekształceniowa?
Przed zakupem lub przy analizie kosztów związanych z nieruchomością w Polsce warto sprawdzić, czy ciążą na niej zobowiązania związane z gruntem. Jednym z kluczowych aspektów jest opłata przekształceniowa.
Aby sprawdzić, czy dotyczy Twojej nieruchomości, należy:
1. Znaleźć numer Księgi Wieczystej.
2. Otworzyć dział III, w którym wskazane są obciążenia nieruchomości.
3. Sprawdzić, czy widnieje tam wpis dotyczący obowiązku uiszczania opłaty przekształceniowej.
Opłata ta jest konsekwencją przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność. Jeśli nieruchomość była objęta użytkowaniem wieczystym, nowy właściciel zobowiązany jest do wnoszenia opłaty przez 20 lat.
Przyjrzyjmy się bliżej temu mechanizmowi — jakie są warunki jego stosowania i czy można obniżyć koszty.
Czym jest opłata przekształceniowa i kto ją płaci?
Opłata przekształceniowa to zobowiązanie finansowe powstające w wyniku zmiany statusu prawnego gruntu. Do 2019 roku wiele działek w Polsce należało do Skarbu Państwa lub samorządów, a prywatni właściciele mieszkań lub domów korzystali z nich na podstawie prawa użytkowania wieczystego.
Zmiany w przepisach przewidziały automatyczne nabycie prawa własności do takich działek, jednak pod warunkiem, że nowy właściciel będzie uiszczał opłatę przekształceniową przez 20 lat.
Wysokość rocznej opłaty odpowiada dawnej opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Łączna suma płatności za 20 lat jest zazwyczaj równa 20-krotności poprzedniej opłaty rocznej.
Czy można zapłacić z góry i uzyskać bonifikatę?
Właściciele mogą wybrać jeden z dwóch wariantów płatności:
1. Opłaty roczne — rozłożone na 20 lat.
2. Jednorazowa spłata całości, która uprawnia do uzyskania bonifikaty.
Wysokość bonifikaty zależy od tego, do kogo wcześniej należał grunt:
- Jeśli grunt był własnością Skarbu Państwa — bonifikata może wynosić od 10% do 60%, w zależności od roku spłaty. Im wcześniej właściciel uiści całą kwotę, tym wyższą zniżkę otrzyma.
- Jeśli grunt należał do gminy, powiatu lub województwa — wysokość bonifikaty jest ustalana indywidualnie uchwałą organu samorządowego.
Na przykład, jeśli właściciel mieszkania w Katowicach zdecyduje się spłacić całą kwotę w 2025 roku, może uzyskać istotną obniżkę — ponieważ pozostałoby mu jeszcze 15 lat rocznych płatności.
Jak potwierdzić pełną spłatę i wykreślić obciążenie?
Po całkowitej spłacie opłaty właściwy organ wydaje zaświadczenie o uiszczeniu należności. Na jego podstawie wpis w Księdze Wieczystej zostaje wykreślony, a obciążenie wygasa.
Podsumowanie
Jeśli jesteś już właścicielem nieruchomości lub dopiero planujesz zakup mieszkania lub domu w Katowicach i innych miastach Śląska, warto sprawdzić, czy ciąży na niej obowiązek uiszczania opłaty przekształceniowej.
Artykuł przygotowała Liudmyla Borysenko
Ekspertka ds. nieruchomości, specjalizuje się w rynku śląskim i obiektach inwestycyjnych w Polsce
Przydatne linki: